Próchnica powstaje w wyniku działania bakterii obecnych w płytce nazębnej. Bakterie wykorzystują cukry z diety i wytwarzają kwasy, które stopniowo osłabiają szkliwo. Proces ten może rozpocząć się na różnych powierzchniach zęba, nie tylko tych, które łatwo dostrzec.

Wiele osób wybiera szczoteczkę przypadkowo, kierując się ceną, kolorem albo przyzwyczajeniem. Tymczasem niewłaściwie dobrana szczoteczka, zwłaszcza z twardym włosiem lub dużą główką, może utrudniać dokładne czyszczenie zębów, podrażniać dziąsła i sprzyjać nadmiernemu naciskowi podczas szczotkowania.